Zobowiązania prawne władz publicznych

Znaczenie sytuacji mieszkaniowej znajduje odzwierciedlenie w dokumentach i aktach prawnych o najwyższej randze, w tym Konstytucji RP, która w art. 75 ust. 1 głosi, że władze publiczne są zobowiązane do prowadzenia polityki sprzyjającej:

"zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, a w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania".

Konkretne obowiązki ustawowe w tej materii wskazują na szczególną rolę samorządów lokalnych. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 16 z 1990 r. poz. 95 z późn. zm.) stwierdza w art. 7, że:

"zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy (...) gminnego budownictwa mieszkaniowego".

Natomiast art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.) stwierdza, co następuje:

"1. Tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy.
2. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.
3. Gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób.
4. Gminy mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa na zadania, o których mowa w ust. 1 i 2".

Przytoczone przepisy są w znacznej mierze potwierdzeniem lub rozwinięciem postanowień zawartych w wiążących Polskę przyjętych umowach i dokumentach międzynarodowych. I tak:

1. Uchwalona w 1948 roku Powszechna Deklaracja Praw Człowieka w art. 25.1 potwierdza prawo każdego człowieka do poziomu życia zapewniającego zdrowie i dobrobyt jemu i jego rodzinie, włączając w to wyżywienie, odzież, mieszkanie, opiekę lekarską i konieczne świadczenia socjalne. Deklaracja ta, choć sama w sobie nie ma mocy prawnej, jest czymś w rodzaju zalecenia kierowanego do państw i wywarła znaczący wpływ na praktykę międzynarodową w zakresie ochrony prawa człowieka, wpływając również na kształt ujęcia kwestii mieszkaniowej w przepisach prawa.
2. Ratyfikowany przez Polskę w 1977 roku (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169) Międzynarodowy Pakt Praw Ekonomicznych, Społecznych i Kulturalnych z 1966 roku w art. 11 pkt 1 potwierdza prawo każdego człowieka i jego rodziny do odpowiedniego poziomu życia, włączając w to wyżywienie, odzież i odpowiednie mieszkanie, jak również prawo do stałej poprawy warunków egzystencji. Zobowiązanie państw ratyfikujących pakt dotyczy podjęcia na szczeblu krajowym odpowiednich kroków w celu zapewnienia realizacji wspomnianych praw.
3. Podobny charakter ma również zobowiązanie wynikające z Międzynarodowej Konwencji o Prawach Dziecka z 1989 roku (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526). W art. 27 pkt 3 konwencji sformułowane zostało wspólne zobowiązanie państw ratyfikujących do podejmowania odpowiednich środków, uzależnionych od miejscowych warunków i środków, jakimi dysponuje dane państwo, aby pomóc rodzicom i osobom mającym na utrzymaniu dziecko poprzez wsparcie materialne i programy pomocowe, w szczególności w zakresie wyżywienia, odzieży i mieszkania.
4. Umową międzynarodową jest również ratyfikowana przez Polskę w 1997 roku Europejska Karta Społeczna (Dz. U. z 1999 r. Nr 8, poz. 67). W celu zapewnienia warunków niezbędnych do pełnego rozwoju rodziny w przyjętym przez Polskę zobowiązaniu z art. 16 przewiduje się popieranie ekonomicznej, prawnej i społecznej ochrony życia rodzinnego, m.in. poprzez "zachęcanie do budowania mieszkań dostosowanych do potrzeb rodzin". Ponadto art. 31 zrewidowanej (poszerzonej) wersji z 1996 roku, nieratyfikowanej jak dotąd przez Polskę, zobowiązuje państwa sygnatariuszy do skutecznych działań mających na celu zapewnienie skutecznej realizacji prawa do mieszkania poprzez:
   — wspieranie dostępu do mieszkania o odpowiednim poziomie
   — zapobieganie i zmniejszanie liczby bezdomnych — docelowo zaś wyeliminowanie zjawiska bezdomności — oraz
   — zwiększenie dostępności dochodowej do mieszkania poprzez działania mające na celu ograniczenie kosztów.
5. Charakter zobowiązania międzynarodowego, niemającego jednak mocy prawnej, ma deklaracja przyjęta w 1996 roku na Konferencji Habitat II w Istambule. Państwa zobowiązują się w niej do pełnej i postępującej realizacji prawa do odpowiedniego mieszkania zgodnie z postanowieniami dokumentów międzynarodowych oraz do zapewnienia równego dostępu do tanich i odpowiednich mieszkań wszystkim osobom i ich rodzinom — "Będziemy działać w kierunku podaży dostępnych cenowo obiektów mieszkalnych".

Przytoczone dokumenty wskazują na to, że mieszkanie nie jest tylko towarem, który w panujących warunkach rynkowych zainteresowana osoba może i powinna nabyć na rynku, a którego nabycie jest prywatną sprawą każdego obywatela. Mieszkanie jest dobrem tak ważnym dla losów narodu i państwa, że władze państwowe — zarówno rządowe, jak i samorządowe — mają prawny obowiązek prowadzenia polityki umożliwiającej posiadanie przez każdą rodzinę samodzielnego mieszkania.

Opłakany stan zasobów mieszkaniowych, z jakimi Polska wyszła z II wojny światowej, przez całe dziesięciolecia stawiał nasz kraj na samym końcu Europy pod względem zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Mając to na uwadze, ówczesne władze deklarowały, jeszcze w uchwale Sejmu z roku 1972 o perspektywicznym programie mieszkaniowym, że w połowie lat 80. każda rodzina w Polsce będzie dysponować własnym, samodzielnym mieszkaniem.

<< | < | 1 [2] 3 4 5 | > | >>
2 do 2 | razem: 5

Wydawnictwo DOM: redakcja "DS"
00-345 Warszawa, ul. Drewniana 5
tel. (022) 620 53 28
faks (022) 652 21 09
redakcja@domyspoldzielcze.pl

Zaprenumeruj!

Kolporter S. A.
25-659 Kielce, ul. Strycharska 6
Zgłoszenia na prenumeratę przyjmuje: Sekcja Dystrybucji Działu Administracji Wydawnictw
05-080 Izabelin Mościska, ul. Bakaliowa 3
tel. (022) 355 05 65 (66)
faks (022) 355 05 67 (68)
prasowa.ec@kolporter.com.pl

Garmond Press S. A.
31-034 Kraków, ul. Lubicz 3
Zgłoszenia na prenumeratę przyjmuje:
Biuro Handlowe w Warszawie
01-106 Warszawa, ul. Nakielska 3
tel. /faks (022) 836 69 21
prenwarszawa@garmond.com.pl

Urzędy Pocztowe w całym kraju, (także bezpośrednio u listonoszy), właściwe dla miejsca zamieszkania prenumeratora.

---

W numerze także:

• Rozmowa z Wiesławem Barańskim — Prezesem Zarzàdu SM "Pojezierze" w Olsztynie
• Roczne rozliczenie wyników gospodarowania wspólnoty mieszkaniowej
• Zmiana wysokości opłat za korzystanie z lokalu w spółdzielni mieszkaniowej